در بیشتر موارد، گزگز و خواب رفتن دست به مشکلات عصبی مانند فشار روی عصب، سندرم تونل کارپال یا دیسک گردن مربوط است. اما اگر بیحسی دست، بهویژه دست چپ، همراه با درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد یا ضعف ناگهانی باشد، میتواند نشانه یک مشکل قلبی یا حتی سکته مغزی باشد و نیاز به اقدام فوری دارد.
اما وقتی این اتفاق مرتب تکرار میشود یا بدون دلیل مشخص ایجاد میشود، سؤال مهمی پیش میآید: مشکل از عصب است یا قلب؟
واقعیت این است که بیشتر موارد خواب رفتن دست به قلب مربوط نیستند. در بسیاری از افراد، علت اصلی فشار روی یکی از اعصاب دست، مچ یا گردن است. با این حال، در بعضی شرایط، بیحسی دست میتواند یکی از علائم هشداردهنده حمله قلبی یا سکته مغزی باشد.
وقتی مشکل از عصب باشد، چه اتفاقی میافتد؟
شایعترین علت گزگز دست، فشار روی عصب است. اعصاب از گردن شروع میشوند، از شانه و بازو عبور میکنند و تا انگشتان ادامه پیدا میکنند. اگر در هر قسمت از این مسیر فشاری روی عصب وارد شود، ممکن است احساس گزگز، بیحسی، سوزنسوزن شدن یا حتی ضعف ایجاد شود.
علائم معمولاً شامل این موارد است:
-
گزگز شست، انگشت اشاره و انگشت وسط
-
خواب رفتن دست هنگام شب
-
بیدار شدن از خواب به دلیل بیحسی دست
-
بهتر شدن علائم با تکان دادن دست
جالب است که خیلی از افراد اولین علامت تونل کارپال را صبحها بعد از بیدار شدن احساس میکنند.
گاهی هم دیسک گردن یا آرتروز گردن باعث فشار روی ریشههای عصبی میشود و درد یا گزگز از گردن به شانه، بازو و انگشتان انتشار پیدا میکند.
چه زمانی ممکن است قلب علت بیحسی دست باشد؟
این همان بخشی است که باعث نگرانی خیلی از افراد میشود. واقعیت این است که حمله قلبی میتواند باعث درد، سنگینی، گزگز یا بیحسی در یک یا هر دو دست شود، اما معمولاً این علامت به تنهایی ظاهر نمیشود. در بیشتر موارد، بیحسی دست همراه با علائم دیگری مثل درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد یا تهوع است.
با این حال، اگر بیحسی دست چپ ناگهانی باشد و همزمان احساس فشار روی سینه، درد منتشرشونده به شانه یا فک، تنگی نفس یا تعریق شدید داشته باشید، نباید منتظر بمانید تا ببینید بهتر میشود یا نه.
اگر فقط شبها دستم خواب میرود، یعنی مشکل قلبی دارم؟
در بیشتر موارد، خیر. خواب رفتن دست هنگام شب معمولاً به وضعیت خوابیدن مربوط است. خوابیدن روی دست، خم بودن طولانیمدت مچ یا آرنج و قرار گرفتن دست زیر بالش میتواند باعث فشار موقت روی عصب شود.
سکته مغزی هم میتواند باعث بیحسی دست شود؟
بله، و این موضوع بسیار مهم است. برخلاف بسیاری از مشکلات عصبی که بهتدریج ایجاد میشوند، سکته مغزی معمولاً باعث بیحسی یا ضعف ناگهانی یک سمت بدن میشود. این بیحسی ممکن است دست، پا یا صورت را درگیر کند و معمولاً با علائمی مثل اختلال گفتار، افتادگی صورت یا مشکل در حفظ تعادل همراه است.
کمبود ویتامین هم میتواند باعث گزگز دست شود؟
بله. کمبود ویتامین B12 یکی از علل شناختهشده آسیب عصبی است و میتواند باعث گزگز دست و پا شود. همچنین دیابت کنترلنشده، کمکاری تیروئید، مصرف بعضی داروها و مصرف طولانیمدت الکل هم از علتهای مهم بیحسی دست هستند.
از روی انگشتها هم میشود سرنخ گرفت؟
جالب است که محل بیحسی میتواند سرنخ خوبی درباره علت آن بدهد.
|
محل بیحسی |
احتمال بیشتر |
|---|---|
|
شست، اشاره و انگشت وسط |
تونل کارپال |
|
انگشت کوچک و حلقه |
فشار روی عصب اولنار |
|
کل دست همراه با درد گردن |
دیسک گردن |
|
دست همراه با درد سینه |
احتمال مشکل قلبی |
|
یک دست همراه با افتادگی صورت |
احتمال سکته مغزی |
البته این جدول فقط یک راهنمای کلی است و جای تشخیص پزشک را نمیگیرد.
علائم هشداردهنده
اگر خواب رفتن یا گزگز دست همراه با یکی از این علائم باشد، باید آن را جدی بگیرید:
-
درد یا فشار قفسه سینه
-
انتشار درد به شانه، فک یا پشت
-
تنگی نفس
-
تعریق سرد
-
ضعف ناگهانی یک دست یا یک سمت بدن
-
اختلال گفتار
-
افتادگی صورت
-
سرگیجه شدید
-
غش
-
بیحسی که بیش از چند دقیقه باقی بماند یا مرتب تکرار شود
اگر بیحسی ناگهانی یک سمت بدن، اختلال گفتار یا درد شدید قفسه سینه همراه با تنگی نفس ایجاد شده باشد، این وضعیت میتواند اورژانسی باشد و نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد.
کی باید بری دکتر؟
اگر خواب رفتن دست فقط گاهی بعد از خوابیدن روی دست اتفاق میافتد و سریع برطرف میشود، معمولاً جای نگرانی زیادی نیست.
اما اگر این علائم مرتب تکرار میشوند، شبها شما را از خواب بیدار میکنند، با ضعف دست همراه هستند یا همزمان درد سینه، تنگی نفس یا سرگیجه دارید، بهتر است توسط پزشک بررسی شوید.
در مطب دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماریهای قلب و عروق در غرب تهران، ابتدا شرح حال کامل از شما گرفته میشود و سپس قلب و عروق بهطور کامل معاینه میشوند. اگر احتمال منشأ قلبی وجود داشته باشد، بررسیهایی مانند نوار قلب، اکوکاردیوگرافی یا تست ورزش انجام میشود و در صورت نیاز برای بررسی علل عصبی نیز ارجاع مناسب انجام خواهد شد.
دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماریهای قلب و عروق در غرب تهران، توصیه میکند اگر بیحسی دست با علائم قلبی همراه است، آن را به خواب رفتن معمولی دست نسبت ندهید و برای ارزیابی سریع اقدام کنید.
سوالات متداول
آیا گزگز دست چپ همیشه نشانه حمله قلبی است؟
خیر. بیشتر موارد به مشکلات عصبی مربوط هستند، اما اگر همراه با درد سینه یا تنگی نفس باشد باید فوراً بررسی شود.
خواب رفتن دست هنگام خواب طبیعی است؟
اگر گاهی به دلیل وضعیت خوابیدن ایجاد شود و سریع برطرف شود، معمولاً طبیعی است.
سندرم تونل کارپال چه علائمی دارد؟
بیحسی شست، انگشت اشاره و انگشت وسط، مخصوصاً هنگام شب یا صبح، از علائم شایع آن است.
دیسک گردن میتواند باعث گزگز دست شود؟
بله. فشار روی ریشههای عصبی گردن میتواند درد و بیحسی را تا انگشتان منتشر کند.
سکته مغزی چه فرقی با خواب رفتن معمولی دست دارد؟
در سکته مغزی، بیحسی معمولاً ناگهانی است و همراه با ضعف، افتادگی صورت یا اختلال گفتار ایجاد میشود.
کمبود ویتامین B12 باعث بیحسی دست میشود؟
بله. کمبود این ویتامین میتواند به اعصاب آسیب بزند و باعث گزگز دست و پا شود.
دیابت میتواند باعث خواب رفتن دست شود؟
بله. دیابت کنترلنشده یکی از علل مهم آسیب اعصاب محیطی است.
اگر فقط انگشت کوچک بیحس شود، علت چیست؟
این حالت بیشتر به فشار روی عصب اولنار مربوط است.
آیا تپش قلب همراه با گزگز دست خطرناک است؟
اگر همراه با درد سینه، تنگی نفس یا تعریق باشد، باید سریع بررسی شود.
برای تشخیص علت خواب رفتن دست چه آزمایشهایی لازم است؟
بسته به شرایط فرد ممکن است نوار قلب، آزمایش خون، نوار عصب و عضله یا تصویربرداری از گردن درخواست شود.
اطلاعات تماس
با مراجعه به مطب دکتر غلامحسین فاتحی از شما به طور کامل شرح حال گرفته میشود، قلب و عروق شما به طور کامل معاینه شده و در پرونده الکترونیک ثبت میگردد و در صورت لزوم، اکوکاردیوگرافی و تست ورزش از شما بهعمل میآید و به لطف خدای بزرگ بیماری شما تشخیص داده شده و بهترین درمان به شما داده میشود. با آرزوی سلامتی برای همه.
📞 تماس با ما: 02144924042
📍 آدرس: شهرک گلستان (شهرک راهآهن – منطقه ۲۲)، بلوار امیرکبیر، بلوار گلهای جنوبی، پلاک ۲۰، ساختمان پزشکان بهنود، طبقه سوم