درد قلبی معمولاً در وسط یا سمت چپ قفسه سینه احساس میشود، اما ممکن است به دست چپ، هر دو دست، شانهها، گردن، فک، پشت و ناحیه بین دو کتف هم انتشار پیدا کند.
البته محل درد بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست. بعضی افراد هنگام مشکلات جدی قلبی اصلاً درد واضح قفسه سینه ندارند و فقط علائمی مثل تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، ضعف یا درد فک و پشت را تجربه میکنند.
توضیح ساده
وقتی صحبت از درد قلب میشود، بیشتر مردم فکر میکنند درد باید دقیقاً روی سمت چپ سینه و درست بالای قلب احساس شود. به همین دلیل اگر درد در پشت، شانه، بازو یا حتی فک باشد، ممکن است اصلاً به بیماری قلبی فکر نکنند.
اما درد قلبی همیشه در یک نقطه ثابت باقی نمیماند.
در بعضی افراد، درد ابتدا از وسط قفسه سینه شروع میشود و بعد به سمت شانه و دست چپ حرکت میکند. در فرد دیگری ممکن است درد بیشتر در پشت یا بین دو کتف احساس شود. بعضی افراد هم از سنگینی فک، درد گردن یا احساس فشار در هر دو دست شکایت دارند.
دلیل این اتفاق چیزی است که در پزشکی به آن «درد ارجاعی» گفته میشود. به زبان ساده، اعصاب قلب و بعضی نواحی دیگر بدن مسیرهای مشترکی برای انتقال پیام درد به مغز دارند. در نتیجه مغز همیشه نمیتواند محل اصلی درد را با دقت تشخیص دهد و ممکن است مشکل قلبی به شکل درد در ناحیه دیگری از بدن احساس شود.
دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماریهای قلب و عروق در غرب تهران، توضیح میدهد که محل درد فقط یکی از نشانههایی است که برای تشخیص علت آن بررسی میشود. نوع درد، مدت آن، ارتباطش با فعالیت و وجود علائم همراه هم اهمیت زیادی دارند.
برای مثال، درد یا فشاری که هنگام راه رفتن سریع، بالا رفتن از پله یا فعالیت بدنی شروع میشود و با استراحت بهتر میشود، نسبت به یک تیر کشیدن چندثانیهای که با حرکت دادن بدن تغییر میکند، بیشتر میتواند شک به منشأ قلبی ایجاد کند.
درد قلب روی سینه دقیقاً کجا احساس میشود؟
شایعترین محل درد قلبی، وسط قفسه سینه یا کمی متمایل به سمت چپ است. اما برخلاف چیزی که خیلیها تصور میکنند، درد قلبی معمولاً یک نقطه بسیار کوچک و دقیق نیست که بتوان آن را با نوک یک انگشت نشان داد.
بسیاری از بیماران درد قلبی را به شکل فشار، سنگینی، فشردگی یا احساس قرار گرفتن یک جسم سنگین روی سینه توصیف میکنند. بعضیها میگویند انگار سینهشان در یک گیره فشرده شده است.
این درد ممکن است چند دقیقه طول بکشد، با فعالیت ایجاد شود یا در موارد جدی حتی در حالت استراحت هم اتفاق بیفتد.
البته سوزش هم همیشه به معنی معده نیست. بعضی مشکلات قلبی ممکن است به صورت سوزش یا ناراحتی شبیه سوءهاضمه ظاهر شوند. به همین دلیل نباید صرفاً بر اساس نوع احساس، مشکل قلبی را رد کرد.
آیا درد قلب به دست چپ میزند؟
بله. انتشار درد به دست چپ یکی از شناختهشدهترین علائم مشکلات قلبی است، اما یک نکته مهم وجود دارد: درد قلبی فقط به دست چپ محدود نیست.
درد ممکن است از قفسه سینه به شانه چپ و سپس به قسمت داخلی بازو و حتی ساعد انتشار پیدا کند. بعضی افراد احساس درد، سنگینی، ضعف یا بیحسی در دست دارند.
اما در برخی بیماران، درد به دست راست یا حتی هر دو دست منتشر میشود. بنابراین اینکه دست راست درد دارد، بهتنهایی نمیتواند مشکل قلبی را رد کند.
درد قلبی دست معمولاً همراه با فشار یا ناراحتی قفسه سینه است، اما همیشه اینطور نیست. بهخصوص در زنان، سالمندان و افراد مبتلا به دیابت ممکن است علائم غیرمعمولتر باشند.
از طرف دیگر، بیشتر موارد بیحسی یا گزگز دست به مشکلات عصبی، دیسک گردن، فشار روی عصب یا وضعیت نامناسب بدن مربوط میشوند. پس هر گزگز دست چپ را نباید سکته قلبی تصور کرد. بدن انسان متأسفانه دفترچه راهنمایی هم ندارد که روی هر درد بنویسد دقیقاً از کدام قطعه است.
درد قلب میتواند در شانه و پشت احساس شود؟
بله. درد شانه، مخصوصاً شانه چپ، ممکن است با مشکلات قلبی همراه باشد. این درد گاهی از قفسه سینه به شانه انتشار پیدا میکند و گاهی بیمار بیشتر ناراحتی را در خود شانه احساس میکند.
درد پشت هم در بعضی مشکلات قلبی دیده میشود. برخی افراد درد را در قسمت بالایی پشت یا بین دو کتف احساس میکنند.
نکته مهم این است که بیشتر دردهای شانه و پشت منشأ قلبی ندارند و معمولاً به گرفتگی عضلات، مشکلات ستون فقرات، دیسک گردن، وضعیت بد نشستن یا فعالیت فیزیکی مربوط هستند.
درد عضلانی معمولاً با حرکت دادن شانه، چرخاندن بدن یا فشار دادن محل درد تغییر میکند. اما درد قلبی معمولاً با لمس کردن یک نقطه خاص ایجاد نمیشود و بیشتر ممکن است با فعالیت فیزیکی تشدید شود.
با این حال، این یک قانون صددرصدی برای تشخیص نیست و اگر علائم مشکوک وجود داشته باشند، باید بررسی پزشکی انجام شود.
آیا درد فک و گردن میتواند از قلب باشد؟
شاید عجیب به نظر برسد، اما بله. درد قلبی ممکن است به گردن و فک، بهخصوص فک پایین، انتشار پیدا کند.
گاهی فرد هنگام راه رفتن یا بالا رفتن از پله احساس فشار یا درد در فک میکند و اصلاً درد سینه ندارد. اگر این درد با استراحت بهتر شود و دوباره هنگام فعالیت برگردد، باید احتمال منشأ قلبی بررسی شود.
درد گردن هم ممکن است با مشکلات قلبی همراه باشد، مخصوصاً اگر همزمان با فشار سینه، تنگی نفس یا تعریق ظاهر شود.
البته دنداندرد، مشکلات مفصل فک و گرفتگی عضلات گردن بسیار شایعتر هستند. چیزی که اهمیت دارد، بررسی مجموعه علائم است، نه فقط یک نقطه از بدن.
درد قلب در زنان ممکن است متفاوت باشد؟
بله. زنان ممکن است هنگام سکته قلبی یا کاهش خونرسانی به قلب، علائمی داشته باشند که همیشه شبیه تصویر کلاسیک درد شدید سینه نیست.
برخی زنان ممکن است بیشتر دچار درد پشت، شانه، گردن یا فک شوند. همچنین خستگی غیرعادی، تنگی نفس، تهوع و ضعف میتوانند از علائم باشند.
در سالمندان و افراد مبتلا به دیابت نیز ممکن است درد واضح قفسه سینه وجود نداشته باشد. بعضی افراد فقط احساس ضعف شدید، نفستنگی یا ناراحتی مبهم دارند.
به همین دلیل، نبودن درد شدید سینه بهتنهایی نمیتواند یک مشکل جدی قلبی را کاملاً رد کند.
چطور بفهمیم درد از قلب است یا عضله؟
تشخیص قطعی همیشه با توجه به شرح حال، معاینه و در صورت لزوم آزمایشها و بررسیهای پزشکی انجام میشود. با این حال، بعضی ویژگیها میتوانند سرنخ بدهند.
دردی که با فعالیت شروع میشود، به صورت فشار یا سنگینی است، چند دقیقه ادامه دارد و به دست، شانه، گردن یا فک انتشار پیدا میکند، بیشتر نیاز به بررسی از نظر مشکلات قلبی دارد.
در مقابل، دردی که با لمس یک نقطه مشخص ایجاد میشود، با حرکت دادن دست یا چرخاندن بدن تغییر میکند یا پس از یک فعالیت فیزیکی خاص شروع شده، بیشتر ممکن است منشأ عضلانی یا اسکلتی داشته باشد.
اما هیچکدام از این موارد بهتنهایی تشخیص قطعی نیستند. مخصوصاً در فردی که دیابت، فشار خون، چربی خون، سابقه سیگار یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارد، آستانه بررسی باید پایینتر باشد.
علائم هشداردهندهای که نباید نادیده بگیرید
اگر درد قفسه سینه، پشت، شانه، بازو، گردن یا فک با یک یا چند مورد از علائم زیر همراه باشد، باید جدیتر گرفته شود:
- فشار، سنگینی یا فشردگی در قفسه سینه
- انتشار درد به دست چپ، دست راست یا هر دو دست
- درد شانه، گردن، فک یا پشت همراه با فعالیت
- تنگی نفس
- تعریق سرد
- تهوع یا استفراغ
- سرگیجه یا احساس نزدیک بودن به غش
- ضعف شدید و غیرعادی
- تپش قلب شدید یا نامنظم
- دردی که با فعالیت شروع میشود و با استراحت بهتر میشود
اگر درد شدید و ناگهانی است یا همراه با تنگی نفس، تعریق سرد، ضعف شدید یا احساس غش است، نباید منتظر ماند تا خودبهخود برطرف شود و نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد.
کی باید بری دکتر؟
اگر درد سینه، شانه، پشت، دست، گردن یا فک مرتب تکرار میشود، مخصوصاً اگر هنگام فعالیت ایجاد میشود، بهتر است توسط پزشک بررسی شوید.
همچنین اگر سابقه بیماری قلبی، فشار خون بالا، دیابت، چربی خون، مصرف سیگار یا ویپ یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس دارید، دردهای جدید و غیرعادی را نادیده نگیرید.
در مطب دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماریهای قلب و عروق در غرب تهران، ابتدا شرح حال کامل از شما گرفته میشود و قلب و عروق بهطور کامل معاینه میشوند. در صورت نیاز، بررسیهایی مانند نوار قلب، اکوکاردیوگرافی، تست ورزش یا سایر آزمایشهای لازم انجام میشود تا مشخص شود درد منشأ قلبی دارد یا به علت دیگری ایجاد شده است.
نکته مهم این است که هر درد دست چپ یا شانه به معنی بیماری قلبی نیست، اما از طرف دیگر نباید درد مشکوک را فقط به عضله، معده یا استرس نسبت داد، مخصوصاً زمانی که با فعالیت یا علائم هشداردهنده دیگری همراه است.
سوالات متداول
درد قلب بیشتر در سمت راست است یا چپ؟
درد قلبی بیشتر در وسط قفسه سینه یا متمایل به سمت چپ احساس میشود، اما میتواند به سمت راست یا سایر نقاط بدن نیز انتشار پیدا کند.
آیا درد قلب همیشه به دست چپ میزند؟
خیر. درد ممکن است به دست چپ، دست راست یا هر دو دست انتشار پیدا کند و بعضی افراد اصلاً درد دست ندارند.
آیا درد پشت میتواند نشانه سکته قلبی باشد؟
بله، در بعضی افراد ممکن است درد قسمت بالایی پشت یا بین دو کتف با مشکلات قلبی همراه باشد، بهخصوص اگر علائم دیگری مثل تنگی نفس یا تعریق وجود داشته باشد.
درد شانه چپ همیشه از قلب است؟
خیر. بیشتر دردهای شانه چپ منشأ عضلانی یا مفصلی دارند، اما اگر همراه با درد سینه، تنگی نفس یا فعالیت بدنی باشد باید بررسی شود.
آیا درد فک میتواند از قلب باشد؟
بله. بعضی بیماران درد ناشی از مشکلات قلبی را در فک پایین، گردن یا حتی اطراف دندانها احساس میکنند.
آیا ممکن است سکته قلبی بدون درد سینه اتفاق بیفتد؟
بله. بهخصوص در زنان، سالمندان و افراد مبتلا به دیابت ممکن است علائم غیرمعمول یا حتی سکته قلبی بدون درد واضح سینه رخ دهد.
درد قلبی چند دقیقه طول میکشد؟
مدت درد متفاوت است. درد ناشی از آنژین ممکن است چند دقیقه طول بکشد و با استراحت بهتر شود، در حالی که درد سکته قلبی ممکن است طولانیتر و شدیدتر باشد.
آیا تیر کشیدن چندثانیهای سینه از قلب است؟
اغلب دردهای بسیار کوتاه و چندثانیهای کمتر مشخصه درد ناشی از کاهش خونرسانی قلب هستند، اما نمیتوان فقط بر اساس مدت درد تشخیص قطعی داد.
اگر با فشار دادن سینه درد بیشتر شود، یعنی قلبی نیست؟
این حالت بیشتر به نفع درد عضلانی یا دیواره قفسه سینه است، اما بهتنهایی برای رد کامل بیماری قلبی کافی نیست.
دقیقاً چه زمانی درد باید فوری بررسی شود؟
اگر درد یا فشار شدید و جدید در سینه دارید که به دست، شانه، پشت، گردن یا فک انتشار پیدا میکند و همراه با تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، ضعف یا سرگیجه است، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.
اطلاعات تماس
با مراجعه به مطب دکتر غلامحسین فاتحی از شما به طور کامل شرح حال گرفته میشود، قلب و عروق شما به طور کامل معاینه شده و در پرونده الکترونیک ثبت میگردد و در صورت لزوم، اکوکاردیوگرافی و تست ورزش از شما بهعمل میآید و به لطف خدای بزرگ بیماری شما تشخیص داده شده و بهترین درمان به شما داده میشود. با آرزوی سلامتی برای همه.
📞 تماس با ما: 02144924042
📍 آدرس: شهرک گلستان (شهرک راه آهن – منطقه 22)، بلوار امیر کبیر، بلوار گلهای جنوبی، پلاک ۲۰، ساختمان پزشکان بهنود، طبقه سوم