پارگی آئورت یک اورژانس پزشکی بسیار خطرناک است که در آن لایه داخلی بزرگ‌ترین رگ بدن دچار پارگی می‌شود و خون بین لایه‌های دیواره رگ جریان پیدا می‌کند. شایع‌ترین علامت آن، درد ناگهانی، بسیار شدید و تیرکشنده در سینه یا پشت است و نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد.

وقتی بیشتر مردم درد شدید سینه را تجربه می‌کنند، اولین چیزی که به ذهنشان می‌رسد سکته قلبی است. اما یک بیماری کمتر شناخته‌شده وجود دارد که حتی می‌تواند از سکته قلبی هم خطرناک‌تر باشد و آن پارگی آئورت است.

آئورت بزرگ‌ترین رگ بدن است. این رگ درست از قلب خارج می‌شود و خون را به مغز، دست‌ها، شکم و پاها می‌رساند. اگر دیواره این رگ از داخل پاره شود، خون بین لایه‌های دیواره حرکت می‌کند و به جای اینکه در مسیر طبیعی جریان داشته باشد، یک مسیر کاذب داخل خود رگ ایجاد می‌کند.

این اتفاق می‌تواند در عرض چند دقیقه خون‌رسانی به قلب، مغز، کلیه‌ها یا پاها را مختل کند و اگر سریع درمان نشود، خطر پارگی کامل رگ و مرگ وجود دارد.

دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماری‌های قلب و عروق در غرب تهران، توضیح می‌دهد که پارگی آئورت از مهم‌ترین اورژانس‌های قلب و عروق است و تشخیص سریع آن می‌تواند جان بیمار را نجات دهد.

پارگی آئورت دقیقاً چیست؟

برای درک بهتر، آئورت را مثل یک شلنگ بسیار ضخیم تصور کنید که خون را با فشار زیاد از قلب خارج می‌کند.

دیواره آئورت از چند لایه تشکیل شده است. در پارگی آئورت، لایه داخلی رگ دچار شکاف می‌شود و خون با فشار وارد فضای بین لایه‌ها می‌شود. هرچه این شکاف بیشتر گسترش پیدا کند، خطر بسته شدن مسیر خون‌رسانی یا پارگی کامل رگ بیشتر می‌شود.

به همین دلیل پزشکان این بیماری را یکی از کشنده‌ترین اورژانس‌های قلبی می‌دانند.

تفاوت پارگی آئورت با سکته قلبی چیست؟

این دو بیماری علائم مشترکی دارند، اما علت آن‌ها کاملاً متفاوت است.

در سکته قلبی، معمولاً یکی از رگ‌های تغذیه‌کننده قلب به دلیل لخته یا گرفتگی بسته می‌شود.

اما در پارگی آئورت، خود دیواره بزرگ‌ترین رگ بدن آسیب می‌بیند.

همین تفاوت باعث می‌شود درمان آن‌ها نیز کاملاً متفاوت باشد و تشخیص سریع اهمیت زیادی داشته باشد.

درد پارگی آئورت چه شکلی است؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این بیماری، نوع درد آن است.

بیماران معمولاً درد را این‌طور توصیف می‌کنند:

• ناگهانی شروع شد.

• انگار چیزی داخل سینه پاره شد.

• شدیدترین درد عمرم بود.

• درد از سینه به پشت تیر کشید.

• درد به گردن یا شکم هم رسید.

برخلاف بعضی دردهای عضلانی که کم‌کم بیشتر می‌شوند، درد پارگی آئورت معمولاً از همان لحظه اول بسیار شدید است.

درد معمولاً کجا احساس می‌شود؟

محل درد می‌تواند بسته به محل پارگی تغییر کند.

اگر قسمت بالایی آئورت درگیر باشد، درد بیشتر در جلوی قفسه سینه احساس می‌شود.

اگر قسمت پایین‌تر درگیر باشد، درد ممکن است بیشتر در پشت یا بین دو کتف احساس شود.

گاهی درد به این قسمت‌ها هم منتشر می‌شود:

• گردن

• شانه

• پشت

• شکم

• پاها

همین انتشار درد باعث می‌شود بعضی بیماران آن را با مشکلات عضلانی یا معده اشتباه بگیرند.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

این بیماری نادر است، اما بعضی افراد بیشتر در معرض آن قرار دارند.

مهم‌ترین عوامل خطر عبارت‌اند از:

• فشار خون بالا

• سن بالای ۵۰ سال

• مرد بودن

• آنوریسم آئورت

• دریچه دولتی آئورت

• سندرم مارفان

• سندرم اهلرز-دانلوس

• سابقه خانوادگی بیماری‌های آئورت

• مصرف بعضی مواد محرک مانند کوکائین

فشار خون بالا مهم‌ترین عامل قابل پیشگیری این بیماری محسوب می‌شود.

آیا افراد جوان هم ممکن است دچار پارگی آئورت شوند؟

بله. اگرچه بیشتر بیماران بالای ۵۰ سال هستند، اما افراد جوان هم ممکن است مبتلا شوند، مخصوصاً اگر بیماری‌های ژنتیکی بافت همبند داشته باشند.

برای مثال، افراد مبتلا به سندرم مارفان به دلیل ضعیف بودن دیواره رگ‌ها بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند.

به همین دلیل نباید تصور کرد که جوان بودن، احتمال این بیماری را صفر می‌کند.

آیا استرس باعث پارگی آئورت می‌شود؟

استرس به تنهایی معمولاً علت مستقیم پارگی آئورت نیست، اما می‌تواند باعث افزایش ناگهانی فشار خون شود.

همین افزایش شدید فشار خون، در فردی که دیواره آئورتش از قبل آسیب‌پذیر است، می‌تواند خطر پارگی را بیشتر کند.

همچنین بلند کردن اجسام بسیار سنگین یا فعالیت‌های شدید ناگهانی هم در بعضی افراد می‌تواند فشار زیادی به آئورت وارد کند.

پزشک چگونه پارگی آئورت را تشخیص می‌دهد؟

تشخیص این بیماری فقط با معاینه امکان‌پذیر نیست.

پزشک ابتدا علائم، فشار خون، نبض هر دو دست و وضعیت عمومی بیمار را بررسی می‌کند.

سپس ممکن است این بررسی‌ها انجام شوند:

• سی‌تی آنژیوگرافی

• اکوکاردیوگرافی

• MRI در بعضی شرایط

• آزمایش خون

• نوار قلب برای رد کردن سکته قلبی

سی‌تی آنژیوگرافی معمولاً یکی از دقیق‌ترین روش‌های تشخیص این بیماری است.

درمان پارگی آئورت چگونه است؟

درمان به محل پارگی بستگی دارد. اگر پارگی در قسمت بالایی آئورت باشد، معمولاً جراحی اورژانسی لازم است.

اگر پارگی در قسمت پایین‌تر باشد، ممکن است ابتدا با کنترل فشار خون و دارو درمان شود و در صورت نیاز از روش‌های داخل رگی یا جراحی استفاده شود.

در هر دو حالت، کنترل سریع فشار خون یکی از اولین اقدامات درمانی است.

دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماری‌های قلب و عروق در غرب تهران، تأکید می‌کند که هر دقیقه تأخیر در تشخیص می‌تواند خطر عوارض جدی را افزایش دهد.

آیا بعد از درمان می‌توان زندگی عادی داشت؟

بسیاری از بیمارانی که درمان به‌موقع دریافت می‌کنند، می‌توانند زندگی نسبتاً طبیعی داشته باشند.

اما معمولاً لازم است:

• فشار خون همیشه کنترل شود.

• داروها منظم مصرف شوند.

• به‌طور دوره‌ای از آئورت تصویربرداری انجام شود.

• از فعالیت‌های بسیار سنگین پرهیز شود.

پیگیری منظم بخش مهمی از درمان طولانی‌مدت این بیماران است.

چطور خطر پارگی آئورت را کمتر کنیم؟

همه موارد قابل پیشگیری نیستند، اما این اقدامات می‌توانند خطر را کاهش دهند:

• کنترل فشار خون

• ترک سیگار

• کنترل کلسترول

• درمان بیماری‌های زمینه‌ای

• پیگیری آنوریسم آئورت

• مراجعه منظم به پزشک در صورت سابقه خانوادگی

کنترل فشار خون مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه محسوب می‌شود.

علائم هشداردهنده

اگر هر کدام از این علائم را دارید، باید آن را جدی بگیرید:

• درد ناگهانی و بسیار شدید سینه

• درد تیرکشنده بین دو کتف

• انتشار درد به گردن یا شکم

• تنگی نفس

• غش

• سرگیجه شدید

• ضعف ناگهانی یک سمت بدن

• اختلال گفتار

• اختلاف نبض یا فشار خون بین دو دست

• تعریق سرد

اگر درد ناگهانی، شدید و غیرقابل تحمل سینه یا پشت ایجاد شده باشد، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

کی باید بری دکتر؟

اگر درد سینه یا پشت ناگهانی و بسیار شدید ایجاد شده، حتی اگر مطمئن نیستید سکته قلبی است یا نه، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.

اگر فشار خون بالا دارید، سابقه آنوریسم آئورت دارید یا یکی از اعضای خانواده دچار بیماری آئورت شده است، بهتر است به‌طور منظم تحت نظر متخصص قلب باشید.

در مطب دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماری‌های قلب و عروق در غرب تهران، ابتدا شرح حال کامل از شما گرفته می‌شود و قلب و عروق به‌طور کامل معاینه می‌شوند. در صورت نیاز، بررسی‌هایی مانند اکوکاردیوگرافی، نوار قلب و ارجاع برای تصویربرداری تخصصی انجام می‌شود تا علت دقیق علائم مشخص شود.

دکتر غلامحسین فاتحی، متخصص بیماری‌های قلب و عروق در غرب تهران، توصیه می‌کند درد ناگهانی و شدید سینه یا پشت را هرگز به حساب گرفتگی عضله یا استرس نگذارید، زیرا در بیماری‌هایی مانند پارگی آئورت، تشخیص زودهنگام می‌تواند جان بیمار را نجات دهد.

سوالات متداول

پارگی آئورت چیست؟

پارگی آئورت زمانی اتفاق می‌افتد که لایه داخلی بزرگ‌ترین رگ بدن پاره شود و خون بین لایه‌های دیواره رگ جریان پیدا کند.

آیا پارگی آئورت همان سکته قلبی است؟

خیر. هر دو می‌توانند درد سینه ایجاد کنند، اما علت آن‌ها متفاوت است.

مهم‌ترین علامت پارگی آئورت چیست؟

درد ناگهانی، بسیار شدید و تیرکشنده در سینه یا پشت.

آیا درد پارگی آئورت به پشت می‌زند؟

بله، انتشار درد به پشت یا بین دو کتف یکی از علائم مهم این بیماری است.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

افراد مبتلا به فشار خون بالا، آنوریسم آئورت، سندرم مارفان یا سابقه خانوادگی بیماری‌های آئورت.

آیا افراد جوان هم ممکن است مبتلا شوند؟

بله، به‌ویژه اگر بیماری‌های ژنتیکی بافت همبند داشته باشند.

آیا فشار خون بالا خطر پارگی آئورت را بیشتر می‌کند؟

بله، فشار خون بالا مهم‌ترین عامل خطر قابل پیشگیری این بیماری است.

درمان پارگی آئورت چیست؟

بسته به محل پارگی، ممکن است جراحی اورژانسی، درمان دارویی یا روش‌های داخل رگی انجام شود.

آیا بعد از درمان می‌توان زندگی عادی داشت؟

بله، اما معمولاً نیاز به کنترل دقیق فشار خون و پیگیری منظم وجود دارد.

اگر درد سینه ناگهانی و شدید داشته باشم چه کار کنم؟

نباید منتظر بهتر شدن درد بمانید و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

اطلاعات تماس

با مراجعه به مطب دکتر غلامحسین فاتحی از شما به طور کامل شرح حال گرفته می‌شود، قلب و عروق شما به طور کامل معاینه شده و در پرونده الکترونیک ثبت می‌گردد و در صورت لزوم، اکوکاردیوگرافی و تست ورزش از شما به‌عمل می‌آید و به لطف خدای بزرگ بیماری شما تشخیص داده شده و بهترین درمان به شما داده می‌شود. با آرزوی سلامتی برای همه.

تماس با ما: 02144924042

آدرس: شهرک گلستان (شهرک راه‌آهن، منطقه ۲۲)، بلوار امیرکبیر، بلوار گل‌های جنوبی، پلاک ۲۰، ساختمان پزشکان بهنود، طبقه سوم

آیا می‌توان از طریق وب‌سایت دکتر فاتحی اطلاعات بیشتری درباره بیماری‌های قلبی دریافت کرد؟
بله، وب‌سایت دکتر شامل مقالات و اطلاعات مفید در مورد بیماری‌های قلبی است.

چگونه می‌توان با دکتر فاتحی ارتباط برقرار کرد؟
از طریق شماره تماس ۰۲۱۴۴۹۲۴۰۴۲ و یا اینستاگرام دکتر فاتحی می‌توانید با ایشان ارتباط برقرار کنید.